Pages Navigation Menu

Sharaf Mechelen

Farid Esack

Farid Esack is een Zuid-Afrikaanse islamitische schrijver en activist die vooral bekend is omwille van zijn sociaal engagement en strijd voor vrouwen- en mensenrechten.

Moslims zijn al langer aanwezig op Zuid-Afrikaanse bodem dan de Europese kolonisten maar de officiële geschiedenis begint met de komst in 1668 van Sheik Abd El Rahman Matebe Shah die verbannen werd vanuit Indonesië omdat hij in opstand kwam tegen de Nederlandse bezetter. Woorden als kaffer (scheldwoord voor de zwarte bevolking) komt bijvoorbeeld van het Arabische kuffar (ongelovige).

In 1862 werd de Koerdische Sheik Abu Bakr door de Ottomaanse sultan naar de Kaap gestuurd om de lokale islamitische gemeenschap les te geven. De Sheik maakte zich de taal van het volk eigen, het Afrikaans, en opende de eerste Afrikaanstalige school ooit: een madrassa (!) waar tevens les werd gegeven uit het eerste boek dat ooit in het Afrikaans is geschreven (met behulp van het Arabisch alfabet): “Uiteensetting van die Godsdiens”

Later, onder het racistische apartheidsregime, werden de meeste moslims geklasseerd als “kleurling” en hadden beduidend meer rechten dan de zwarte bevolking en konden hun godsdienst vrij beoefenen. Om die redenen waren weinig moslims bereid om de strijd aan te gaan tegen het apartheidsysteem en maakten de autoriteiten zich weinig zorgen over “die mense met die lang jurkies”.

Farid Esack, geboren in een arm gezin met een hardwerkende weduwe aan het hoofd, werd op jonge leeftijd al geconfronteerd met de structurele onrechtvaardigheid die de kern van het apartheidsprogramma vormde. Al op jonge leeftijd voegde hij zich bij anti-apartheidsprotestgroepen.

Op zijn vijftiende won hij een studiebeurs die hem toeliet om islamitische studies in Pakistan te volgen waar hij 8 jaar later als islamitische rechtsgeleerde en theoloog afstudeerde. Pakistan versterkte zijn gevoel voor onrechtvaardigheid omdat hij de lokale discriminatie en pesterijen tegen een minderheidsgroep van christenen van dichtbij meemaakte. Sindsdien is Farid Esack een pluralist met een obsessie voor onrechtvaardigheid en individuele vrijheid.

Bij zijn terugkeer naar Zuid-Afrika in 1982 werd hij mede-oprichter van “Call of Islam”, een organisatie die zich actief inzette tegen apartheid en als steunpilaar voor het ANC gold. In die periode heeft hij naar eigen zeggen meer dan duizend protestmarsen toegesproken.

Zijn boeken zijn onder andere geïnspireerd door de bevrijdingstheologie die uit Zuid-Amerika kwam overwaaien, dit komt sterk tot uiting in zijn boek “Qur’an, Liberation and Pluralism”. Farid Esack is een controversieel figuur in meer orthodoxe kringen. Hij brak een lans voor een vrijdags-preek in de moskee door vrouwelijke imams en is een uitgesproken supporter van de islamitische feministe Shamima Shaikh. Maar het meeste kritiek (en doodsbedreigingen) heeft hij gekregen omwille van zijn verzet tegen een apart familie-recht voor moslims in het nieuwe Zuid-Afrika.

In onze contreien heeft hij enige faam als moderator van enkele debatten rond islam die enkele jaren geleden uitgezonden werden door de NMO (Nederlandse Moslim Omroep) op de Nederlandse televisie.

Farid Esack combineert een diepe kennis van de Koran (waar hij enkele boeken over heeft geschreven) met een kritische analytische geest die de nadruk legt op de context waarin de 114 verzen van de Koran geopenbaard zijn. Hij is zeer sceptisch en voorzichtig tegenover de Waarheid met grote W, want volgens hem is de absolute waarheid en zekerheid enkel God gegeven.

“Qur’an, Liberation and Pluralism” door Farid Esack – ISBN 1-85168-121-3. De prijs is ongeveer € 25
“On Being a Muslim: Finding a Religious Path in the World Today” door Farid Esack – ISBN 1-85168-146-9. De prijs is ongeveer € 16
“The Qur’an: A Short Introduction” door Farid Esack – ISBN 1-85168-231-7. De prijs is ongeveer € 15
“The Qur’an: A User’s Guide” door Farid Esack – ISBN 1-85168-354-2. De prijs is ongeveer € 15

Sharaf heeft een Engelstalig exemplaar van “The Qur’an: A Short Introduction” dat u kunt lenen, reserveer via deze link.